علائم بیماریهای قلبی-عروقی ناشی از ضربان غیر طبیعی (آریتمی قلب)
آریتمی قلب (heart arrhythmias) یعنی ضربان غیرطبیعی قلب. قلب ممکن است خیلی سریع، خیلی کند و یا به صورت نامرتب بتپد. علائم آریتمی قلب میتواند:
- تکان و لرزش در قفسه سینه
- ضربان قلب سریع (تاکی کاردی یا tachycardia)
- ضربان قلب آهسته و کند (برادی کاردی یا bradycardia)
- احساس ناراحتی یا درد در قفسه سینه
- تنگی نفس
- سبکی سر
- سرگیجه
- غش کردن (سنکوپ syncope) یا نزدیک به غش کردن
باشد.
آریتمی قلب چیست؟ علائم، علتها، تشخیص و درمان ضربان نامنظم قلب
قلب در حالت طبیعی با نظمی هماهنگ میتپد تا خون و اکسیژن مورد نیاز اندامهای بدن را تأمین کند. اما گاهی ضربان قلب سریعتر، کندتر یا نامنظمتر از حد معمول میشود. به این اختلال در ریتم ضربان قلب، آریتمی قلب (Cardiac Arrhythmia) گفته میشود. آریتمی ممکن است برای بعضی افراد بدون علامت باشد یا فقط به شکل تپش قلب احساس شود؛ در مقابل، برخی انواع آن میتوانند خطر عوارض جدی مانند سکته مغزی یا ایست قلبی را افزایش دهند.
نکته مهم این است که احساس تپش قلب بهتنهایی به معنای ابتلا به آریتمی قلب نیست. استرس، کمخوابی، مصرف کافئین و برخی داروها نیز میتوانند باعث تغییر احساس ضربان قلب شوند. تشخیص علت اصلی، به بررسی پزشکی و در بسیاری از موارد ثبت نوار قلب نیاز دارد.
هشدار پزشکی در مورد آریتمی قلبی: اگر تپش قلب با درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس شدید، غش یا احساس نزدیک بودن به غش همراه است، فوراً با اورژانس محل زندگی خود تماس بگیرید. در چنین شرایطی منتظر برطرف شدن خودبهخودی علائم نمانید.

آریتمی قلب چیست؟ علائم، علتها، تشخیص و درمان ضربان نامنظم قلب
آریتمی قلب چیست؟
آریتمی قلب به هرگونه اختلال در سرعت یا نظم ضربان قلب گفته میشود. این وضعیت زمانی اتفاق میافتد که پیامهای الکتریکی تنظیمکننده ضربان قلب بهدرستی ایجاد یا منتقل نشوند. در نتیجه، قلب ممکن است سریعتر از حد معمول بتپد، ضربان آهستهای داشته باشد یا با فاصلههای نامنظم منقبض شود.
ضربان قلب در حالت استراحت برای بسیاری از بزرگسالان معمولاً بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است؛ بااینحال، این محدوده بهتنهایی معیار تشخیص بیماری نیست. برای مثال، ضربان کمتر از ۶۰ در دقیقه ممکن است در افراد ورزشکار طبیعی باشد. همچنین افزایش ضربان هنگام فعالیت بدنی، تب یا هیجان لزوماً به معنای آریتمی نیست.
شدت آریتمی قلب به نوع اختلال، وضعیت عمومی قلب، بیماریهای زمینهای و وجود علائمی مانند سرگیجه یا غش بستگی دارد. بعضی اختلالات تنها به پیگیری نیاز دارند، درحالیکه برخی دیگر باید سریعتر با مراجعه به متخصص قلب و عروق خوب درمان شوند.
قلب چگونه ضربان خود را تنظیم میکند؟
قلب چهار حفره دارد: دو دهلیز در قسمت بالایی و دو بطن در قسمت پایینی. هماهنگی انقباض این حفرهها به یک سامانه الکتریکی وابسته است.
در حالت معمول، پیام الکتریکی از گره سینوسی (Sinus Node) آغاز میشود، به دهلیزها میرسد و سپس از طریق گره دهلیزیبطنی (AV Node) به بطنها منتقل میشود. این توالی باعث میشود حفرههای قلب با ترتیب مناسبی منقبض شوند و خون را به گردش درآورند.
اگر پیام الکتریکی در محل نامناسبی ایجاد شود، مسیر انتقال آن تغییر کند یا در انتقال پیام اختلال به وجود آید، ریتم طبیعی قلب ممکن است به هم بخورد و آریتمی قلبی رخ دهد. این تغییر میتواند از ضربانهای زودرس و گذرا تا اختلالات جدیتر متغیر باشد.
انواع آریتمی قلب
آریتمیهای قلب انواع مختلفی دارند و معمولاً بر اساس سرعت ضربان یا محل ایجاد اختلال الکتریکی دستهبندی میشوند. شناخت نوع آریتمی قلب برای انتخاب درمان مناسب اهمیت زیادی دارد.
۱. تاکیکاردی؛ ضربان سریع قلب نوعی از آریتمی قلب
تاکیکاردی (Tachycardia) به ضربان قلب سریعتر از حد معمول گفته میشود. در بزرگسالان، ضربان استراحت بیش از ۱۰۰ ضربه در دقیقه معمولاً تاکیکاردی محسوب میشود، اما شرایط فرد و علت افزایش ضربان نیز باید بررسی شود.
تاکیکاردی میتواند در اثر ورزش، تب، کمآبی، کمخونی، اضطراب یا مشکلات ریتم قلب ایجاد شود. بنابراین هر ضربان سریع الزاماً نشاندهنده بیماری الکتریکی قلب نیست.
۲. برادیکاردی؛ ضربان آهسته قلب نوعی از آریتمی قلبی
برادیکاردی (Bradycardia) به ضربان کمتر از ۶۰ ضربه در دقیقه در بزرگسالان گفته میشود. این وضعیت در برخی افراد، بهخصوص ورزشکاران، میتواند طبیعی باشد. بااینحال، اگر ضربان آهسته موجب سرگیجه، ضعف شدید، خستگی غیرعادی یا غش شود، بررسی پزشکی ضروری است.
۳. فیبریلاسیون دهلیزی بعنوان آریتمی قلب
فیبریلاسیون دهلیزی (Atrial Fibrillation یا AFib) یکی از انواع شایع آریتمی قلب است. در این وضعیت، فعالیت الکتریکی دهلیزها نامنظم میشود و ضربان قلب ممکن است سریع و نامنظم باشد.
برخی افراد هیچ علامتی ندارند، اما گروهی دیگر تپش قلب، کاهش توان فعالیت، خستگی، تنگی نفس یا سرگیجه را تجربه میکنند. فیبریلاسیون دهلیزی میتواند خطر تشکیل لخته خون و سکته مغزی را افزایش دهد؛ به همین دلیل، تشخیص بهموقع و ارزیابی خطر سکته اهمیت دارد.
۴. فلوتر دهلیزی بعنوان نوعی دیگر از آریتمی قلب
فلوتر دهلیزی (Atrial Flutter) نیز نوعی اختلال ریتم در دهلیزهاست. در این حالت، فعالیت الکتریکی دهلیزها معمولاً سازمانیافتهتر از فیبریلاسیون دهلیزی است، اما میتواند باعث افزایش ضربان و بروز علائم شود. فلوتر دهلیزی نیز ممکن است با عوارضی از جمله افزایش خطر لخته خون همراه باشد.
۵. تاکیکاردی فوقبطنی بعنوان نوعی از آریتمی قلب
تاکیکاردی فوقبطنی (Supraventricular Tachycardia یا SVT) به گروهی از اختلالات گفته میشود که منشأ آنها در بالای بطنهای قلب است. این حملات ممکن است ناگهان شروع شوند و به همان شکل پایان یابند. فرد ممکن است احساس کند قلبش بهطور ناگهانی و بسیار سریع میتپد.
۶. ضربانهای زودرس قلب بعنوان آریتمی قلب
ضربان زودرس دهلیزی یا بطنی (PAC یا PVC) زمانی رخ میدهد که یک ضربان پیش از زمان مورد انتظار ایجاد شود. فرد ممکن است آن را به شکل جا افتادن ضربان، مکث کوتاه یا ضربهای محکم در قفسه سینه احساس کند. این ضربانها در بسیاری از افراد بیخطرند، اما اگر مکرر باشند یا با علائم دیگری همراه شوند، ارزیابی پزشکی اهمیت دارد.
۷. آریتمیهای بطنی بعنوان نوعی آریتمی قلبی
تاکیکاردی بطنی (Ventricular Tachycardia) و فیبریلاسیون بطنی (Ventricular Fibrillation) از اختلالات مهمی هستند که در بطنهای قلب رخ میدهند. بعضی از این اختلالات میتوانند توان پمپاژ خون را بهشدت مختل کنند. فیبریلاسیون بطنی یک وضعیت اورژانسی و تهدیدکننده حیات است و به اقدام فوری نیاز دارد.
علائم آریتمی قلب چیست؟
علائم آریتمی قلب در افراد مختلف یکسان نیست. بعضی افراد هیچ نشانهای احساس نمیکنند و اختلال ریتم آنها هنگام معاینه یا نوار قلب مشخص میشود. در دیگران، علائم ممکن است بهصورت حملهای و برای چند ثانیه یا چند دقیقه ظاهر شوند.
شایعترین علائم احتمالی عبارتاند از:
- تپش قلب: احساس کوبیدن، لرزش، بالبال زدن یا تند شدن ضربان قلب.
- احساس جا افتادن ضربان: احساس مکث کوتاه یا ضربه ناگهانی و محکم در قفسه سینه.
- سرگیجه یا سبکی سر: بهویژه هنگام تغییر ناگهانی ضربان یا کاهش جریان خون.
- تنگی نفس: بهخصوص هنگام فعالیت یا همراه با تپش قلب.
- خستگی و ضعف: کاهش انرژی یا تحمل کمتر فعالیتهای روزانه.
- درد یا ناراحتی قفسه سینه: علامتی که در صورت همراهی با تپش قلب نیازمند توجه فوری است.
- غش یا نزدیک شدن به غش: ممکن است نشانه اختلال قابلتوجه در گردش خون باشد.
وجود این علائم بهتنهایی آریتمی قلب را اثبات نمیکند. اضطراب، کمخونی، اختلال تیروئید، کمآبی و برخی داروها نیز ممکن است نشانههای مشابه ایجاد کنند. از سوی دیگر، نبود علائم هم آریتمی را بهطور کامل رد نمیکند.

آریتمی قلب چیست؟ علائم، علتها، تشخیص و درمان ضربان نامنظم قلب
علتهای آریتمی و عوامل خطر
آریتمی ممکن است به دلیل بیماری قلبی، اختلال در سامانه الکتریکی قلب، یک بیماری عمومی یا تأثیر برخی مواد و داروها ایجاد شود. گاهی نیز علت دقیق آن مشخص نمیشود.
بیماریهای قلبی و زمینهای
- بیماری عروق کرونر و سابقه سکته قلبی
- نارسایی قلبی یا بیماری عضله قلب (کاردیومیوپاتی)
- اختلالات دریچهای قلب
- فشار خون بالا
- بیماریهای مادرزادی یا اختلالات ارثی سیستم الکتریکی قلب
- اختلالات تیروئید، بهویژه پرکاری تیروئید
- آپنه انسدادی خواب
- اختلال در سطح الکترولیتهایی مانند پتاسیم، منیزیم و کلسیم
- برخی عفونتها و بیماریهای حاد
سبک زندگی، محرکها و داروها
مصرف زیاد کافئین، الکل، نیکوتین و بعضی مواد محرک میتواند در برخی افراد تپش قلب یا اختلال ریتم را تحریک کند. کمخوابی، استرس، کمآبی و فعالیت شدید نیز ممکن است در بروز علائم نقش داشته باشند.
برخی داروهای نسخهای و بدون نسخه، از جمله بعضی داروهای سرماخوردگی و محرکها، نیز میتوانند بر ضربان قلب اثر بگذارند. اگر پس از شروع یک دارو علائم جدیدی ایجاد شد، موضوع را با پزشک یا داروساز مطرح کنید؛ داروهای تجویزشده را خودسرانه قطع نکنید.
سیگار کشیدن، فشار خون کنترلنشده، دیابت، چاقی، افزایش سن و سابقه خانوادگی بعضی اختلالات ریتم نیز میتوانند در ارزیابی خطر اهمیت داشته باشند.
چه زمانی آریتمی خطرناک است؟
همه موارد تپش قلب نیازمند مراجعه به اورژانس نیستند، اما بعضی ترکیبهای علائم میتوانند نشانه یک وضعیت جدی باشند. تشخیص شدت خطر تنها بر اساس احساس فرد یا شمارش ضربان ممکن نیست.
در صورت بروز هر یک از علائم زیر، بهویژه همراه با تپش قلب، فوراً با اورژانس تماس بگیرید:
- درد، فشار یا سنگینی قفسه سینه
- تنگی نفس شدید یا ناگهانی
- غش یا از دست دادن هوشیاری
- سرگیجه شدید یا احساس نزدیک بودن به غش
- افت ناگهانی وضعیت عمومی یا فروپاشی
اگر فرد بیهوش شده و بهطور طبیعی نفس نمیکشد، با اورژانس تماس بگیرید و در صورت امکان، طبق راهنمای اپراتور احیای قلبی ریوی (CPR) را آغاز کنید و از دستگاه شوک خودکار خارجی (AED)، در صورت دسترسی، مطابق دستورالعمل آن استفاده کنید.
اگر تپش قلب بهطور مکرر تکرار میشود، طول میکشد، شدیدتر شده یا با سابقه بیماری قلبی همراه است، حتی در صورت برطرف شدن حمله، برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
آریتمی قلب چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص آریتمی معمولاً با بررسی شرح حال، معاینه، اندازهگیری نبض و ثبت فعالیت الکتریکی قلب آغاز میشود. انتخاب آزمایشها به نوع علائم، مدت حملات، بیماریهای زمینهای و احتمال بروز اختلال در زمان بررسی بستگی دارد.
تشخیص آریتمی قلب از نوار قلب (ECG یا EKG)
نوار قلب فعالیت الکتریکی قلب را در یک بازه کوتاه ثبت میکند و یکی از مهمترین روشهای اولیه تشخیص آریتمی است. بااینحال، اگر اختلال فقط گاهی اتفاق بیفتد، ممکن است نوار قلب معمولی در زمان معاینه طبیعی باشد.
تشخیص آریتمی قلب از هولتر و پایش طولانیمدت ریتم
دستگاه هولتر، فعالیت الکتریکی قلب را معمولاً برای یک یا چند روز ثبت میکند. اگر حملات کمتر اتفاق بیفتند، ممکن است پایشگر رویداد یا دستگاه ثبتکننده طولانیمدت پیشنهاد شود. ثبت زمان علائم در کنار دادههای دستگاه میتواند به تشخیص کمک کند.
تشخیص آریتمی قلب از اکوکاردیوگرافی
اکوکاردیوگرافی با استفاده از امواج صوتی، ساختار قلب، عملکرد عضله و دریچهها را بررسی میکند. این آزمایش بهتنهایی جایگزین نوار قلب برای تشخیص ریتم نیست، اما میتواند بیماریهای زمینهای قلب را مشخص کند.
تشخیص آریتمی قلب از آزمایش خون و تستهای تکمیلی
بسته به شرایط فرد، آزمایش خون برای بررسی الکترولیتها، عملکرد تیروئید و سایر عوامل احتمالی انجام میشود. در موارد منتخب، تست ورزش، تصویربرداری قلب یا مطالعه الکتروفیزیولوژی نیز ممکن است ضرورت داشته باشد.
روشهای درمان آریتمی قلب
درمان آریتمی قلب به نوع اختلال، شدت علائم، خطر عوارض و علت زمینهای بستگی دارد. بعضی افراد تنها به پیگیری دورهای نیاز دارند، درحالیکه دیگران ممکن است به دارو، روشهای مداخلهای یا دستگاههای قابلکاشت نیاز پیدا کنند.
۱. اصلاح علت زمینهای و پیگیری آریتمی قلب
اگر اختلال ریتم با بیماری تیروئید، تغییر الکترولیتها، کمآبی یا مصرف داروی خاص ارتباط داشته باشد، درمان علت زمینهای میتواند به بهبود وضعیت کمک کند. در بعضی موارد کمخطر، پزشک پایش منظم را کافی میداند.
۲. داروهای کنترل ضربان یا ریتم و درمان آریتمی قلب
برخی داروها برای کاهش سرعت ضربان یا کنترل ریتم قلب (درمان آریتمی قلب) تجویز میشوند. انتخاب دارو به نوع آریتمی و وضعیت قلب بستگی دارد؛ دارویی که برای یک اختلال مفید است، ممکن است برای نوع دیگری مناسب نباشد.
در فیبریلاسیون دهلیزی، ممکن است برای برخی بیماران داروهای ضدانعقاد جهت کاهش خطر سکته مغزی تجویز شود. این تصمیم به ارزیابی فردی خطر لخته و خونریزی نیاز دارد و نباید خودسرانه درباره شروع یا قطع این داروها تصمیم گرفت.
۳. کاردیوورژن روشی برای درمان آریتمی قلب
کاردیوورژن (Cardioversion) روشی برای بازگرداندن ریتم قلب به حالت مناسب در برخی آریتمیهاست. در نوع الکتریکی، شوک کنترلشده با تجهیزات پزشکی و تحت نظارت تیم درمانی به قلب داده میشود. این روش با شوک خودسرانه یا اقدامات خانگی تفاوت دارد.
۴. ابلیشن یا سوزاندن/منجمد کردن مسیر غیرطبیعی در درمان آریتمی قلب
در ابلیشن کاتتری (Catheter Ablation)، پزشک با استفاده از کاتترهای ویژه، ناحیهای از بافت قلب را که در ایجاد ریتم غیرطبیعی نقش دارد، هدف قرار میدهد. بسته به روش، از انرژی گرمایی یا سرمایی استفاده میشود. ابلیشن برای برخی انواع آریتمی میتواند گزینه مؤثری باشد، اما مناسب بودن آن باید برای هر بیمار جداگانه بررسی شود.
۵. ضربانساز و دفیبریلاتور قابلکاشت در درمان آریتمی قلب
ضربانساز (Pacemaker) در برخی اختلالات ضربان آهسته یا مشکلات انتقال پیام الکتریکی به حفظ ضربان مناسب کمک میکند. دفیبریلاتور قابلکاشت (ICD) برای گروهی از بیماران در معرض آریتمیهای بطنی خطرناک استفاده میشود و میتواند اختلالات مشخصی را تشخیص دهد و درمان کند.
هیچیک از این روشها برای همه افراد مبتلا به آریتمی لازم نیست. تصمیم نهایی پس از بررسی نوع آریتمی، نتایج آزمایشها و شرایط بالینی گرفته میشود.
راههای کاهش خطر و کنترل آریتمی قلب
نمیتوان از تمام انواع آریتمی قلبی پیشگیری کرد، بهویژه اگر منشأ ارثی یا ساختاری داشته باشند. بااینحال، مراقبت از سلامت قلب و شناسایی محرکهای شخصی میتواند به کاهش برخی عوامل خطر کمک کند.
- ترک سیگار: نیکوتین میتواند ضربان قلب را تحت تأثیر قرار دهد و ترک سیگار برای سلامت قلب و عروق مفید است.
- توجه به کافئین و الکل: اگر ارتباط میان مصرف آنها و علائم خود را مشاهده میکنید، درباره کاهش مصرف با پزشک مشورت کنید.
- خواب کافی: کمخوابی و اختلالاتی مانند آپنه خواب میتوانند بر سلامت قلب اثر بگذارند.
- فعالیت بدنی متناسب: فعالیت منظم برای سلامت قلب مفید است؛ اما در صورت بروز علائم هنگام ورزش، ارزیابی پزشکی را در اولویت قرار دهید.
- کنترل فشار خون، دیابت و وزن: مدیریت این عوامل میتواند به کاهش خطر بیماریهای قلبی کمک کند.
- تغذیه متعادل: رژیم غذایی متنوع و متناسب با شرایط پزشکی به سلامت عمومی قلب کمک میکند.
- بازبینی داروها: درباره داروها، مکملها و فرآوردههای بدون نسخهای که مصرف میکنید با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
- ثبت حملات: زمان شروع، مدت، علائم همراه، فعالیت هنگام حمله و محرکهای احتمالی را یادداشت کنید.
در صورت تشخیص آریتمی، محدودیت فعالیت بدنی یا تغییر داروها باید بر اساس توصیه پزشک انجام شود. از مصرف خودسرانه داروهای کنترل ضربان یا روشهای اینترنتی برای متوقف کردن حمله پرهیز کنید.
عوارض احتمالی آریتمی قلب
عوارض آریتمی قلب به نوع آن و شرایط بیمار بستگی دارد. بسیاری از اختلالات ریتم عارضه جدی ایجاد نمیکنند، اما بعضی موارد میتوانند به مشکلات زیر منجر شوند:
- سکته مغزی: در برخی بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی، تشکیل لخته میتواند خطر سکته مغزی را افزایش دهد.
- نارسایی قلبی: برخی آریتمیهای پایدار یا کنترلنشده ممکن است عملکرد قلب را مختل کنند.
- غش و آسیب ناشی از افتادن: اختلال موقت در جریان خون مغز میتواند باعث از دست دادن هوشیاری شود.
- ایست قلبی ناگهانی: برخی آریتمیهای بطنی خطرناک میتوانند پمپاژ مؤثر قلب را متوقف کنند.
وجود آریتمی به معنای وقوع حتمی این عوارض نیست. هدف از تشخیص دقیق، شناسایی موارد پرخطر و انتخاب درمان متناسب با شرایط هر فرد است.
سؤالات متداول درباره آریتمی قلب
آیا آریتمی قلب خطرناک است؟
بعضی انواع آریتمی بیخطر یا کمخطر هستند، اما برخی میتوانند باعث غش، سکته مغزی، نارسایی قلبی یا ایست قلبی شوند. میزان خطر به نوع آریتمی، بیماریهای زمینهای و شرایط بیمار بستگی دارد.
آیا تپش قلب همیشه به معنی آریتمی است؟
خیر. استرس، کمخوابی، تب، کمآبی، کافئین و برخی داروها میتوانند باعث تپش قلب شوند. برای تشخیص آریتمی، شرح حال و در صورت نیاز ثبت نوار قلب ضروری است.
آیا آریتمی در نوار قلب مشخص میشود؟
اگر اختلال ریتم هنگام ثبت نوار قلب رخ دهد، ممکن است تشخیص داده شود. اگر حملات متناوب باشند، پزشک میتواند از هولتر یا ابزارهای پایش طولانیتر استفاده کند.
آیا ضربان قلب کمتر از ۶۰ خطرناک است؟
نه لزوماً. ضربان پایین ممکن است در افراد ورزشکار یا هنگام استراحت طبیعی باشد. اگر ضربان آهسته با سرگیجه، ضعف شدید، تنگی نفس یا غش همراه باشد، ارزیابی پزشکی اهمیت دارد.
آیا آریتمی قابل درمان است؟
بسیاری از آریتمیها قابلکنترل هستند و برخی را میتوان با دارو یا روشهایی مانند ابلیشن درمان کرد. نتیجه به نوع اختلال و علت آن بستگی دارد و همه بیماران به یک روش درمانی نیاز ندارند.
آیا استرس میتواند باعث آریتمی شود؟
استرس و اضطراب میتوانند ضربان قلب را افزایش دهند یا تپش قلب را محسوستر کنند و در برخی افراد محرک حملات باشند. بااینحال، نباید علائم مکرر یا شدید را بدون بررسی پزشکی صرفاً به استرس نسبت داد.
هنگام تپش قلب چه کاری باید انجام داد؟
اگر علامت هشدار وجود ندارد، فعالیت را متوقف کنید، در جای امن بنشینید و زمان شروع و علائم همراه را ثبت کنید. اگر تپش قلب مداوم یا تکرارشونده است، برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید. در صورت درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید، غش یا علائم هشدار دیگر، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
جمعبندی
آریتمی قلب به اختلال در سرعت یا نظم ضربان قلب گفته میشود و شدت آن میتواند از موارد کمخطر تا وضعیتهای اورژانسی متغیر باشد. تپش قلب، سرگیجه، خستگی، تنگی نفس و احساس جا افتادن ضربان از علائم احتمالی آن هستند؛ بااینحال، این نشانهها اختصاصی نیستند و برای تشخیص باید علت آنها بررسی شود.
اگر علائم تکرار میشوند یا بدون علت مشخص ایجاد شدهاند، ارزیابی پزشکی و در صورت لزوم نوار قلب میتواند به شناسایی مشکل کمک کند. در صورت همراهی تپش قلب با درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید یا غش، اقدام اورژانسی را به تأخیر نیندازید.
منابع پزشکی برای مطالعه بیشتر
- Mayo Clinic – علائم و علتهای آریتمی قلب
- Healthdirect – فیبریلاسیون دهلیزی
- Cleveland Clinic – آریتمی قلب
- Wikipedia – Arrhythmia (برای آشنایی عمومی با اصطلاحات)
- NHS – اختلالات ریتم قلب
- British Heart Foundation – آریتمیها و ریتم غیرطبیعی قلب
سلب مسئولیت: این مطلب برای افزایش آگاهی عمومی تهیه شده و جایگزین معاینه، تشخیص یا توصیه پزشک نیست. تصمیم درباره آزمایشها و درمان باید بر اساس شرایط هر بیمار و نظر متخصص گرفته شود.
مشاوره با دکتر شاهرخ تقوی | درخواست ویزیت | طرح سوال | مطبها و کلینیکها | خدمات مطب | بیمارستانهای محل فعالیت